PRRS is geen ziekte die je moet melden, zoals sommige
andere ziektes die verderop aan bod komen, maar het blijft
wel een belangrijk onderwerp binnen de varkenssector.
De meeste bedrijven zijn van oorsprong PRRS-positief,
maar steeds vaker zie je regio’s of groepen bedrijven die
PRRS-negatief zijn. Er is geen goed of fout, maar het is wel
interessant om te zien hoe dat in verschillende landen en
regio’s in Europa verschilt. In gebieden met veel varkens
is het lastig om bedrijven PRRS-negatief te krijgen, dat lukt
alleen met een gezamenlijke aanpak. In streken met minder
varkens is het daarentegen beter te doen om het virus
buiten de deur te houden.
HONGARIJE: Kondigde in 2014 aan PRRS-vrij te willen
worden. Later werd dat zelfs verplicht. Met strenge
maatregelen, zoals depop-repop en een importverbod op
PRRS-positieve dieren, lukte dat in 2021. Sindsdien is het
als eerste land officieel gelukt PRRS-negatief te worden,
een knappe prestatie.
DENEMARKEN: Zij hebben ook aangegeven te willen
gaan voor een volledig PRRS-vrij land. Inmiddels zijn alle
bedrijven verplicht om jaarlijks hun PRRS-status te rapporteren. Eén regio is al PRRS-negatief. Hoe de verdere
aanpak eruit gaat zien, moet nog worden bepaald.
SPANJE: Hier is een paar jaar geleden, naast de Europese
en Amerikaanse PRRS-variant, een derde stam opgedoken:
de Rosalia-stam. Deze agressieve variant zorgt voor grote
problemen, want er is nog steeds geen vaccin tegen. Waar
uitbraken plaatsvinden, heeft dat een enorme impact op
de productiecijfers van varkensbedrijven.
ITALIË: In het noorden van Italië is de varkensdichtheid
hoog, waardoor bijna alle bedrijven PRRS-positief zijn.
Ze kopen daarom liever PRRS-positieve dieren aan en
zorgen dat die goed gevaccineerd zijn.
OOST-EUROPA: Nieuwe vermeerderingsbedrijven in
Oost-Europa starten vaak met PRRS-negatieve dieren.
Omdat de varkensdichtheid daar lager is, lukt het goed
om die status te behouden.
NEDERLAND: In sommige regio’s is de varkensdichtheid
hoog, waardoor het lastig is om bedrijven PRRS-negatief te
krijgen. Toch lukt het steeds vaker, dankzij een gezamenlijke aanpak en goede gezondheidsprotocollen. Andere
bedrijven kiezen ervoor hun dieren te vaccineren.

Waar we AVP meestal in Oost-Europa zagen, kwam het
dit jaar dichtbij. In België is het virus eerder ook opgedoken, maar daar laat de situatie zien dat het ook weer
kan weggaan. Afgelopen jaar werden in West-Duitsland,
vlak bij Nederland, besmette wilde zwijnen gevonden.
Daar waar uitbraken zijn grijpt de overheid direct in en er
wordt streng gemonitord. Dit vraagt extra aandacht van
transportbewegingen: extra schoonmaakrondes, duidelijke
voorlichting aan chauffeurs en scherp toezicht op de
routes die we rijden. Want één ding weten we zeker:
voorkomen is beter dan genezen.
Hoe het zich verspreidt
AVP beweegt op twee manieren door Europa. Langzaam
via wilde zwijnen en vooral via menselijk verkeer:
materiaal, voertuigen en besmette vleesproducten.
Die combinatie verklaart waarom er perioden van rust zijn,
gevolgd door nieuwe stippen op de kaart. Het is geen
rechte lijn, meer een golfbeweging.
Wat je ziet bij een uitbraak
Autoriteiten werken met zones, monitoring en in het wild
soms afrastering om het gebied klein te houden. Bij wilde
zwijnen blijven besmettingen vaak langer circuleren; bij
gehouden varkens wil je juist snel ingrijpen om verdere
verspreiding te voorkomen. Dat spel tussen wild en
gehouden dieren bepaalt het tempo van de uitbraak.
Seizoenen en patronen
Het heeft invloed op de handel in Roemenië, Servië,
Kroatië en Italië. Regio’s gaan daar geregeld ‘op slot’,
waardoor routes veranderen, zendingen schuiven en
we plannen sneller moeten bijsturen.
AVP gedraagt zich niet seizoensgebonden zoals griep,
maar er zit wél ritme in alles eromheen. Drukte op de weg,
migratie van wild, recreatie en handelspieken vergroten
de kans op nieuwe introducties. Daarom zijn er periodes
waarin de kaart wekenlang nauwelijks beweegt, gevolgd
door momenten waarop er ineens veel in gang komt.
Waar het naartoe gaat
De verwachting: AVP blijft meebewegen met Europa.
Niet in een rechte lijn, wel met terugkerende patronen,
clusters in wild, incidenteel een bedrijf, vervolgens weer
afbouw door maatregelen. Wie de kaart, de regels en de
rapportages leest, ziet die cyclus terugkeren. Er is nog
geen vaccin beschikbaar tegen AVP, waardoor preventie,
hygiëne en strikte controle belangrijk blijven.

Blauwtong is niet weg. In Nederland, België en Duitsland
zien we opnieuw besmettingen, vaak op dezelfde hotspots
als vorig jaar. Binnen de EU circuleert het virus breed.
Runderen die de grens over gaan, vertrekken alleen met
een recente negatieve test. Voor export buiten de EU
gelden strengere eisen: soms tot 30 dagen quarantaine op
een erkende locatie, met strakke monitoring, maar soms
helemaal geen mogelijkheid op export.
Wij werken met actuele info en via overheidsinstanties
kijken we wat er mogelijk is in vraag en aanbod: doen of
niet doen, en precies wat nodig is om door te kunnen.
De gezondheid van dieren in Europa blijft een uitdaging,
met wisselende situaties per regio en per ziekte.
Blauwtong is nog steeds aanwezig in grote delen van
Europa, en laat zien hoe belangrijk het is om up-to-date te
blijven, snel te schakelen en samen te werken. Bij VAEX
volgen we de ontwikkelingen op de voet en vertalen we
die kennis naar praktische oplossingen voor onze klanten
en partners. Wij denken niet in problemen, maar in routes,
acties en samenwerking.