Economische effecten dierziekten
Dierziekten hebben niet alleen grote gevolgen voor de gezondheid en het welzijn van dieren, maar leggen ook een zware druk op de veehouderij en internationale handel. Uitbraken zoals blauwtong en Afrikaanse varkenspest laten zien hoe snel een sector ontwricht kan raken wanneer exportmarkten sluiten, prijzen dalen en veehouders hun inkomsten verliezen. In dit artikel belichten experts Lianne van Dongen en Stefano Merlini de economische effecten van deze ziekten en laten zij zien welke uitdagingen én oplossingen er liggen voor de toekomst.
Blauwtong zet de veehouderij op scherp
Lianne van Dongen, Veterinair Directeur bij Vee&Logistiek Nederland, behartigt de belangen van veehandelaren en transporteurs. Met ervaring als dierenarts in Noorwegen, Nieuw-Zeeland en Nederland zet zij zich al zeven jaar in voor betere exportmogelijkheden van Nederlands vee. Haar werk omvat regelgeving, diergezondheid en internationale samenwerking. Vooral de uitbraak van blauwtong heeft een grote impact op de sector.
Blauwtong: een sluipende bedreiging
Blauwtong is een virale ziekte bij herkauwers zoals runderen, schapen en geiten, overgedragen door knutten. Hoewel niet gevaarlijk voor mensen, veroorzaakt de ziekte ernstige economische schade. Symptomen zoals koorts, speekselvloed en gewichtsverlies leiden tot productiedalingen. Sinds Nederland in september 2023 zijn blauwtongvrije status verloor, ligt de export grotendeels stil. Hierdoor werden in 2023-2024 57.200 minder runderen geëxporteerd binnen de EU. Dit overschot drukte de prijzen op de binnenlandse markt, met grote gevolgen voor veehouders.
Preventie en maatregelen
De bestrijding van blauwtong blijft uitdagend. Toch kunnen veehouders diverse maatregelen treffen:
- Insectenbestrijding: Dieren binnenhouden vermindert contact met knutten.
- Hygiëne: Voorkom stilstaand water en reinig stallen regelmatig.
- Quarantaine: Introduceer nieuwe dieren pas na isolatie.
- Vaccinatie: Vaccins tegen serotype 3 zijn beschikbaar, maar tegen serotype 12, in 2024 voor het eerst in Nederland vastgesteld, nog niet.
“We werken met NVWA en ministeries om de impact te beperken en veilige export via TVBI’s mogelijk te maken,” aldus Lianne.
Internationale samenwerking
Blauwtong overstijgt landsgrenzen. Samenwerking met Europese organisaties zoals UECBV is daarom essentieel. “Harmonisatie van regelgeving binnen de EU kan handelingsverwarring voorkomen,” benadrukt Lianne. Ook zet Vee&Logistiek Nederland zich in voor de ontwikkeling en financiering van nieuwe vaccins, cruciaal voor het beheersen van vectorgebonden ziekten.
De toekomst
Blauwtong legt een zware economische druk op de sector, maar Lianne ziet veerkracht en innovatie als sleutel tot een sterke toekomst. “Klimaatverandering zorgt voor meer vectorziekten. Met betere internationale afstemming en technologieën kunnen we de sector beschermen tegen toekomstige risico’s.”
De economische impact van Afrikaanse varkenspest op de varkenssector
Dr. Stefano Merlini, dierenarts en strategisch leider in de agrarische sector, combineert praktijkervaring en kennis om uitdagingen zoals Afrikaanse varkenspest (ASF) te analyseren. Als CEO van een Europees voerbedrijf heeft hij een scherp oog voor bedrijfsontwikkeling en strategieën, en wordt hij gezien als een gezaghebbende stem in discussies over dierziekten.
Een ongekende uitdaging voor de sector
Afrikaanse varkenspest, een virale ziekte die varkens treft, heeft de Europese varkenssector zwaar onder druk gezet. Het virus verspreidt zich snel via geïnfecteerde dieren, besmet voer en wilde zwijnen. Hoewel ASF niet gevaarlijk is voor mensen, zijn de economische gevolgen aanzienlijk. Exportmarkten sluiten hun deuren, en boeren worden hard getroffen.
De economische impact op boeren
Bij een uitbraak is ruiming van alle dieren verplicht, met desastreuze gevolgen voor de inkomsten. Tegelijkertijd blijven de kosten voor herstel en biosecurity oplopen. “Veel boeren zien hun levenswerk in rook opgaan,” aldus Merlini. Handelsrestricties bemoeilijken de situatie verder, waardoor boeren nog meer financiële druk ervaren.
Export en internationale handel onder druk
De Europese varkenssector leunt sterk op internationale export. ASF-uitbraken leiden echter tot strenge handelsbeperkingen, wat de toegang tot wereldwijde markten beperkt. Ook transportcontroles en quarantaine-eisen maken de logistiek complexer, met negatieve gevolgen voor de concurrentiepositie van producenten.
Preventie en de toekomst van de sector
Volgens Merlini is strikte biosecurity essentieel. “Het beperken van contact met wilde zwijnen en het gebruik van virusvrij voer zijn cruciaal,” stelt hij. Innovatie, zoals snelle diagnostiek, is ook nodig. Toch waarschuwt hij dat terugkerende uitbraken de productiecapaciteit kunnen verminderen en de consumentenvraag kunnen beïnvloeden.
Internationale samenwerking is cruciaal
ASF kent geen grenzen, waardoor samenwerking tussen landen onmisbaar is. Het delen van kennis, harmonisatie van handelsregels en monitoring van wilde zwijnen zijn volgens Merlini noodzakelijke stappen. Internationale coördinatie kan ook helpen bij het versnellen van vaccinontwikkeling, een mogelijke gamechanger in de strijd tegen ASF.
Met gerichte investeringen en samenwerking kan de Europese varkenssector deze uitdaging overwinnen, aldus Merlini.
Magazine
Ons magazine geeft je een inkijk in de wereld van de internationale varkens- en veehandel. Met actuele marktinformatie, inspirerende verhalen en praktische inzichten. Voor iedereen die wil weten wat er speelt en waar de kansen liggen.
