Op het laadplein is het vroeg en nog rustig. Twee veewagens draaien achteruit, zaagsel ruikt vers, koffie dampt en de papieren liggen klaar. Over een uur zijn we onderweg richting het zuiden: Nederlandse biggen op weg naar Spaanse stallen. Aan de andere kant van Europa wacht een lege stal, voer staat klaar, water loopt. “Wij leveren dieren die elders lastig te fokken zijn,” zegt Dirk Govers van VAEX The Livestock Traders. “Dan moet je soms kilometers maken om kwaliteit op de juiste plek te krijgen.”

Waarom die kilometers tellen

Wie in de varkenshandel werkt, weet: de markt is nergens perfect in balans. De ene regio heeft veel mestcapaciteit en te weinig biggen; de andere heeft goede stallen maar wil genetisch een sprong maken. Nederland is van oudsher sterk in fokken en gezondheid. Jaren selecteren op voerefficiëntie, uniformiteit en groei zorgt voor dieren die elders verschil maken. Daar komt bij: niet elk land heeft de infrastructuur of schaal om snel voldoende eigen biggen te fokken. Dan is gericht transport geen luxe, maar een logische schakel in de keten.

Alles boven de acht uur noemen we langeafstandstransport. Denk aan ritten naar Noord-Spanje. Voor dat soort ritten gelden extra eisen en extra aandacht. Niet alleen omdat het zo in de regels staat, maar omdat rustig reizen het verschil maakt aan de klep.

Hoe bereid je zo'n rit goed voor?

Langeafstandstransport begint niet op de dag van vertrek, maar al eerder.

- VAEX plant de ritten ruim van tevoren in.
- De exportkeuring wordt aangevraagd: met duidelijke informatie over diergroep, bestemming, route en het exacte voertuig.
- Een dierenarts bekijkt de dieren aan de laadklep en controleert of de planning klopt en of de dieren fit zijn. Pas daarna mag er geladen worden.

De voertuigen zijn ingericht voor dit soort ritten. Ze hebben onder andere:

- GPS-tracking en temperatuursensoren per compartiment.
- Drinksystemen die onderweg werken.
- Stro of zaagsel voor comfort en grip.

Wat gebeurt er onderweg?

Bij lange ritten zijn altijd twee chauffeurs aanwezig. Niet alleen voor de gezelligheid, maar om door te kunnen en scherp te blijven. Voor biggen plannen we om binnen 24 uur aan te komen en te lossen. Dat lukt alleen met strak plannen en rustig rijden. Geen harde remmers, geen wilde bochten, want je hebt een levende lading achterin.

Bij elke stop of chauffeurswissel checkt het team hetzelfde rijtje: liggen de dieren rustig, is er overal waterdruk, draaien de ventilatoren, blijft de temperatuur stabiel? Als iets bijgestuurd moet worden, gebeurt dat direct. “Je voorkomt gedoe door het voor te zijn,” zegt een van de chauffeurs. “Dat is het hele vak.”

Aankomst: wat zie je dan?

Als alles goed is gegaan, merk je dat meteen bij het lossen. De biggen stappen rustig van boord, gaan snel drinken en snuffelen aan het voer. De opname verloopt vlot, en de dieren zijn nieuwsgierig en alert. Dat is belangrijk: een dier dat ontspannen aankomt, start beter op. Ook de houder ziet het verschil: een egale groep, actief en zonder zichtbare stress.

Wat levert het op?

Goed georganiseerd transport zorgt voor voorspelbare batches die uniform, gezond en passend bij het bedrijf van de afnemer zijn. Zo kun je sneller schakelen, leegstand beperken en genetische stappen zetten zonder dat je zelf moet gaan fokken.

Wat doen we aan dierenwelzijn?

Dierenwelzijn begint niet op de vrachtwagen. Het begint bij selectie en fitheid aan de voorkant. We laden wat reizen kan, twijfelgevallen blijven achter en gaan eventueel naar Pigarné (het slachthuis gespecialiseerd in het verwaarden van biggen die niet geschikt zijn voor het verdere mesttraject). Tijdens het laden kijken exporteur, chauffeur en dierenarts mee. Onderweg houden klimaat, water en ruimte de omstandigheden stabiel. Sensoren registreren alles, GPS toont de route. Niet als gadget, maar als stuurinformatie en als transparantie naar klant en toezichthouder. Zo borg je tegelijkertijd welzijn en kwaliteit.

- vooraf matchen we dier en bestemming, met gezondheidsstatus op orde
- gekeurde wagens met klimaatcontrole, drinkwater en strooisel
- twee chauffeurs, rustig rijgedrag, vaste controlemomenten
- route en reistijden geborgd, ritdata (temperatuur, GPS) beschikbaar
- na aankomst directe opname en korte nazorglijn richting klant

“Mijn dag is geslaagd als de biggen netjes op stal liggen en aan het voer zitten,” vat Dirk samen. “Dan weet je dat de hele keten heeft gewerkt.”

Behind the scenes

Loop een keer mee op een laaddag en je ziet het ritme. Weegbrug op nul, papierwerk in orde, zaagsel wat dikker als de buitentemperatuur oploopt. Een knikje van de dierenarts, de laatste check van de drinklijnen, kleppen dicht. Geen spektakel, wel concentratie. En ja, ook met 1500 kilometer voor de boeg kun je het vooral rustig houden.

Tot slot

Langeafstandstransport klinkt groots, maar het is in de kern simpel: breng het juiste dier, op de juiste manier, naar de juiste plek. Soms is dat om de hoek, soms is het over de Pyreneeën. Als je goed voorbereid, zorgvuldig rijdt en blijft kijken naar het dier, dan worden die kilometers een investering in een betere start. En daar profiteert de hele keten van van handelaar tot houder en van voerleverancier tot slachterij.