Kan ik u helpen?
Dirk Govers

Van Roemeens graan naar Roemeens varkensvlees

Roemenië produceert veel graan en kent een sterke consumptie van varkensvlees. Toch wordt slechts een deel van die binnenlandse vraag door Roemeense productie ingevuld. Voor Marcel Wiesehoff, mede-eigenaar van BanatFarming, is die kloof tegelijk een uitdaging én een kans. Ongeveer twintig jaar geleden begon Marcel met landbouw in Roemenië. BanatFarming startte met akkerbouw in de Banat-regio, dicht bij de Servische en Hongaarse grens. Grond was beschikbaar, maar bracht ook uitdagingen met zich mee. Veel percelen waren jarenlang niet bewerkt. De bodem was zuur en vergde forse investeringen in kalk en bemesting.

Daar kwam nog een tweede probleem bij. De regio ligt ver van grote havens en West-Europese afzetmarkten. Lange transportafstanden drukten de waarde van lokaal geproduceerd graan. Dat leidde tot een strategische vraag: Waarom al dat graan exporteren als je er lokaal een product met meer toegevoegde waarde van kunt maken?

Graan omzetten in dierlijk eiwit

Marcel groeide zelf op rond een zeugenbedrijf, dus de varkenshouderij was voor hem bekend terrein. BanatFarming begon rond 2014–2015 met het afmesten van varkens. In eerste instantie werden biggen uit Duitsland geïmporteerd. De volgende logische stap was eigen biggenproductie. Vanaf 2016–2017 investeerde het bedrijf in zeugenhouderij. Voor Marcel sluit varkensproductie logisch aan op akkerbouw. Graan wordt voer. Voer wordt varkensproductie. Mest gaat terug naar het land.

Van 1.700 naar ongeveer 5.000 zeugen

De varkenstak van BanatFarming is flink gegroeid. Vandaag exploiteert het bedrijf drie zeugenlocaties van ongeveer 1.700 zeugen per locatie. Samen produceren ze ongeveer 150.000 tot 160.000 biggen per jaar. Er wordt nog verder geïnvesteerd in speencapaciteit. Niet alle biggen worden door BanatFarming zelf afgemest. Enkele jaren geleden leidde een moeilijke afzetmarkt ertoe dat het bedrijf met contractmesters in de regio ging werken. Vandaag wordt ongeveer één derde van de productie binnen het eigen systeem en via contractmesters afgemest. Ongeveer twee derde wordt extern verkocht.

Gezondheid voorop

Vraag Marcel wat een goede big maakt en zijn eerste antwoord gaat niet over genetica of groei. Het gaat over gezondheid. BanatFarming legt veel nadruk op biosecurity en gecontroleerd transport. Marcel ziet de hoge gezondheidsstatus van de bedrijven als één van hun belangrijkste sterke punten. Dat vraagt discipline. Vrachtwagens moeten schoon zijn. Toegang tot bedrijven wordt gecontroleerd. Medewerkers krijgen regelmatig training. Er is extra geïnvesteerd in hekwerken, reiniging en desinfectie. Afrikaanse varkenspest maakt die maatregelen nog belangrijker. Voor Marcel blijft ASF de grootste bedreiging voor professionele varkensproductie in Roemenië.

Een uitbraak op één bedrijf raakt namelijk meer dan alleen de dieren op die locatie. Transportbeperkingen kunnen afzet blokkeren, markten sluiten en planningen verstoren die weken eerder zijn gemaakt.

Roemenië wordt professioneler

Ondanks die druk ziet Marcel een duidelijke langetermijnontwikkeling. Grotere bedrijven blijven investeren in productie en integratie. Middelgrote ondernemingen investeren zodra de marktomstandigheden dat toelaten. Tegelijk verdwijnen kleinere professionele vleesvarkensbedrijven niet zomaar. Marcel ziet juist waarde in die mix. Een markt die volledig bestaat uit slechts enkele grote bedrijven, verliest een deel van haar flexibiliteit. Wat wel langzaam afneemt, is de traditionele varkenshouderij aan huis. Roemenië wordt stedelijker. Jongeren werken en wonen steeds vaker in grotere steden. In plaats van zelf varkens te houden, kopen ze vlees via supermarkten.

Dat verandert de structuur van de vraag. Een groter deel van het varkensvlees moet via professionele productieketens worden geproduceerd.

De kans is duidelijk

Marcel verwacht dat de Roemeense varkensproductie de komende vijf tot tien jaar verder groeit. Het land produceert al veel van de grondstoffen die nodig zijn voor varkensproductie. Maar uitdagingen blijven bestaan. Infrastructuur verhoogt logistieke kosten. Lonen stijgen. Goede medewerkers vinden die verantwoordelijkheid willen nemen blijft lastig. Toekomstige eisen rond dierenwelzijn kunnen extra investeringen vragen. En ASF kan de commerciële situatie op ieder moment veranderen. Voor Marcel maakt dat efficiëntie in de hele keten steeds belangrijker.

Flexibiliteit verbindt de keten

BanatFarming werkt inmiddels ongeveer drie jaar intensief samen met VAEX Romania. VAEX contracteert momenteel ongeveer 100.000 biggen per jaar bij het bedrijf. Marcel herinnert zich dat de samenwerking met Carmen begon. Voor hem viel direct één ding op: betrouwbaarheid.

Marcel gebruikt nog een ander woord regelmatig wanneer hij over de samenwerking spreekt: flexibiliteit. Een zeugenbedrijf kan de productie niet zomaar stilzetten omdat de markt verandert. Iedere week worden nieuwe biggen geboren. Een vleesvarkenshouder kan een levering uitstellen. ASF kan een gebied sluiten. Een slachterij kan de vraag aanpassen. Een producent heeft dan alternatieven nodig. Marcel ziet dat als één van de belangrijkste rollen van VAEX. Carmen heeft overzicht over de markt en contacten met veel vleesvarkenshouders. Wanneer één bestemming wegvalt, kan ze zoeken naar een andere oplossing.

De samenwerking werkt soms ook andersom. Als VAEX extra dieren nodig heeft of BanatFarming geschikte mestcapaciteit beschikbaar heeft, kunnen beide bedrijven elkaar ondersteunen. Voor Marcel gaat veehandel daarom niet alleen om een vast contract. Het gaat om het oplossen van de situatie die op dat moment ontstaat.

“Carmen zei wat ze kon doen en beloofde alleen wat ze ook kon waarmaken. Dat was vanaf het begin belangrijk.”

BanatFarming Sediu

BanatFarming Sediu

Circulair ondernemen

Circulair ondernemen

Eigen genetica lijn

Eigen genetica lijn

Bewerking land

Bewerking land

Geboren, opgegroeid en verwerkt in Roemenië

Roemeense consumenten letten steeds meer op de herkomst van hun voedsel. BanatFarming werkt al mee aan retailconcepten waarbij de volledige keten binnen Roemenië traceerbaar is. Voor een producent als BanatFarming biedt dit kansen om meer waarde te creëren dan alleen concurreren op prijs. De ontwikkeling past bij wat VAEX breder in Roemenië ziet. Waar het land ooit sterk afhankelijk was van geïmporteerde biggen, wordt de eigen productie steeds belangrijker. Marcel ziet het potentieel duidelijk. Het land heeft graan. Het heeft consumenten. Het heeft landbouwgrond. En professionele bedrijven blijven investeren.

“We hebben het graan. We hebben de markt. Er is ruimte om meer van ons varkensvlees hier in Roemenië te produceren.”

BanatFarming in het kort

  • - Ongeveer 5.000 zeugen op drie zeugenlocaties.
  • - 150.000 tot 160.000 biggen per jaar.
  • - 110 medewerkers.
  • - VAEX contracteert ongeveer 100.000 biggen per jaar.
  • - Ongeveer drie jaar samenwerking met VAEX Romania.

Magazine

Ons magazine geeft je een inkijk in de wereld van de internationale varkens- en veehandel. Met actuele marktinformatie, inspirerende verhalen en praktische inzichten. Voor iedereen die wil weten wat er speelt en waar de kansen liggen.

Bekijk ons magazine

Wij zijn livestock traders

Aangenaam.

Selecteer een taal